Gemeente mag geen geld vragen voor verstrekken van informatie

Rechtszaak De Winter

De Winter, die onder meer werkt voor nu.nl en IT-site Webwereld, vroeg in 2009 bij 411 Nederlandse gemeenten informatie op over het gebruik van open source software met het doel te ontdekken of de gemeenten zich bij een uitbesteding van automatiseringsprojecten houden aan het overheidsactieplan "Nederland Open in Verbinding" dat gebruik van open source software moet bevorderen. Dertig gemeenten brachten De Winter leges en een vergoeding voor gemaakte kopieerkosten (materiaal en arbeidstijd) in rekening. Drie van die gemeenten handhaafden ook na weigering van De Winter om de kosten te vergoeden. De Winter besloot daarop een rechtszaak aanhangig maken tegen (onder meer) de Zuid-Hollandse gemeente Kaag en Braassem, die De Winter € 21,50 wilde rekenen.

De Wet Openbaarheid van Bestuur

De Wet Openbaarheid van Bestuur geeft burgers het recht om overheidsdocumenten op te vragen. De wet wordt - niet verwonderlijk - met name gebruikt door journalisten. In het algemeen is een verzoek aan een overheidsinstantie om bepaalde informatie te verstrekken kosteloos. Wel kan de overheid bepaalde kosten in rekening brengen voor het maken van kopieën of het verstrekken van uittreksel en dergelijke in verband met het verzoek op grond van de Wob. Dit is wel aan een maximum gebonden.

Kamervragen

Kamerlid Ronald van Raak van de SP vroeg minister Guusje ter Horst van Binnenlandse Zaken al om opheldering omdat naar zijn oordeel gemeenten op die manier hoge en onnodige drempels voor burgers opwerpen als zij informatie van de overheid willen hebben. Hij is van mening dat daardoor de openbaarheid van overheidsinformatie wordt bedreigd. 

Uitspraak rechtbank ´s-Gravenhage

Na voormeld Kamerlid heeft ook rechtbank ´s-Gravenhage De winter een steun in de rug gegeven. Gemeenten mogen alleen voor de levering van "diensten" leges in rekening brengen. De rechtbank bepaalde dat een verzoek om informatie op de voet van de Wet Openbaarheid van Bestuur niet kan worden beschouwd als een dergelijke dienst. De indiening van een "Wob-verzoek" geschiedt volgens de rechtbank in het algemene belang van openbaarheid van informatie en niet primair namens het individuele belang van de verzoeker zelf. De gemeente mag daarom geen leges vragen om De Winters verzoek in behandeling te nemen, oordeelt de rechter.

De gemeente Kaag en Braassem gaat niet tegen de uitspraak in beroep aangezien het vonnis volgens de gemeente niets aan duidelijkheid te wensen over laat. Thomas Bruning, algemeen secretaris van de Nederlandse Vereniging voor Journalisten, noemt de uitspraak een "overwinning voor de persvrijheid". Uiteraard is ook De Winter tevreden met de uitspraak en ziet de uitspraak van de rechtbank in een soortgelijke rechtszaak tegen gemeente Heerlen met vertrouwen tegemoet. 

Bron: ANP